Website van de Evangelisch Lutherse Gemeente Stadskanaal

Ons kerkblad: "De Kerkklok"

zegel zwaan
  laatste update 21 dec. 2011 ............ Home  
 
Uit de Kerkklok van 25 dec. - 12 feb. 2012.
  • Overdenking.
  • Gedichten.
  • Van de Kerkenraad.
  • Catharina van Bora.
  • Allerlei.
  • Bruggenbouwer.
  • DOCTOR Jozef.
  • Jaarvergadering Luthers Diakonessenhuis Fonds.
  • Lutheranen in de Lage Landen.
  • Gelezen: Lutheranen in de Lage Landen.
  • Weerzien in het GARUDAHOUSE.
  • Bezoek aan Garuda, Bali.
  • Kindertehuis GARUDA
  •  
      Overdenking.  
     

    HET LICHT DER WERELD
    In het zondagsschoolbundeltje staat het lied 't Licht der wereld is reddend verschenen. Op de kleuterschool leerden wij het lied Jezus zegt, dat Hij hier van ons verwacht, dat wij zijn als kaarsjes brandend in de nacht. De boodschap is duidelijk: met het kerstkind kwam Gods licht in de wereld, die donker was doordat mensen verstrikt waren in hun eigen slechte gedachten en daden. Wij moeten dat hemelse licht in onszelf laten ontsteken en zo verder zelf lichtbundels zijn, waarbij anderen zich goed voelen. Dit alles ter ere van God, die het licht gaf.

    In de donkere tijd rond kerst is het een boodschap die verwarmend en geruststellend is. Graag laten we ons dat voorhouden: ondanks alle ellende die om ons heen en in ons eigen leven gebeurt horen we dat er een andere werkelijkheid is, die ons ontstijgt, maar waaraan we toch deel hebben. Een goede wereld van warmte, licht en liefde.

    Ik wil niet vervelend doen, maar in de praktijk valt het vaak heel erg tegen. Wat merken we van dat reddende hemelse licht? Maar dat is misschien een intens kinderachtig verwijt aan de hemel. Want zijn we zelf wel zo bereid om dat warme lichtje te zijn dat schijnt ter ere van God en tot heil van onze medemens is?

    Zware boetepredikers kunnen zich hier met recht uitleven. Er deugt inderdaad in deze wereld heel veel niet en dat kan je soms enorm benauwen. Ik zal geen opsomming van alle problemen proberen te maken. Verder weten we allemaal dat we zelf ook nogal eens steken laten vallen. Dat kaarsje dat ter ere van God moet schijnen flikkert veel en het wordt door ons geregeld uitgeblazen omdat we egoïstisch zijn of laks. En anderen die hetzelfde gedrag vertonen stellen ons weer teleur door hun falen en daarover mopperen we dan.
    Kortom: het leven is na kerst niet zoveel anders dan daarvoor. Dat hemelse licht lijkt vaak verduisterd en we weten heel goed dat dit mede door eigen toedoen is, hoewel er ook leed is waaraan we niets kunnen doen. We moeten onszelf niet belangrijker maken dan we zijn.

    Gaan we dan toch maar kerst vieren? Ja hoor, gewoon doen, zou ik zeggen. Want al lukt het ons niet om ware kerstkinderen te zijn, Jezus was dat wel. En dat licht is reddend verschenen, zongen we als kinderen al.

    Wat dat betekent weet ik ook niet precies, dat is een mysterie. De een zegt dat Jezus gestorven is voor onze zonden, de ander legt uit dat deze op kerst geboren mens een voorbeeldfiguur is, waaraan we ons optrekken kunnen. Het kerstwonder is moeilijk in woorden te vatten, iedereen voelt dat wonder anders aan en dat mag ook. Ieder mens is nu eenmaal een eigen individu en als zodanig een beeld van God zelf. Let wel, een beeld, niet een stukje van God. God ontstijgt ons, dat Grote Mysterie zullen we nooit begrijpen. Jezus was echter een mens zoals wij zelf. Hem kunnen we begrijpen en proberen zijn manier van leven en redeneren tot de onze te maken.
    Dat is misschien het reddende van de komst van het kerstkind, waarover het lied zingt. We krijgen een handvat, een leidraad. En ja, elke situatie is anders en we zijn zwakke broeders en zusters. Het gaat vaak mis met ons pogen. Maar elke dag, elk uur mogen we opnieuw beginnen en dat geldt voor ons allemaal. Het kerstkind was een tere baby, zo is ons geloof ook maar klein en nietig. Maar Gods licht schijnt magistraal over ons en dat blijft, wat wij ook doen of laten. Wij zijn zwak, God is groot. Gezegend kerstfeest!

    E.B.
    naar:  boven  of naar:   Home
     
      Gedichten  
     


    GEBOREN IN EEN STAL

    De wereld was vol wapens en de mensen waren bang
    Er was crisis en werkloosheid en dat duurde al zo lang
    Toen werd ineens een lied gehoord, een wonderlijk gezang
    Van een kindje, geboren in een stal, schamele stal
    Van een kindje, geboren in een stal

    Er kwamen gastarbeiders, want de nachtploeg was gedaan
    Zij zagen daar een ster, die er nooit eerder had gestaan
    Wijst dat ons naar het kindje dat de wereld redden zou
    Naar dat kindje, geboren in een stal, schamele stal
    Naar het kindje, geboren in een stal

    Bij wie die nacht niet sliepen was het nieuws het eerst bekend
    Sorteerders en rangeerders en een dief en een agent
    En zwervers in portieken, aan de bittere kou gewend
    Van dat kindje, geboren in een stal, schamele stal
    Van dat kindje, geboren in een stal

    Daar kwamen ook drie kinderen die hadden het niet breed
    Toch hadden die zich alle drie als koningen verkleed
    Ze brachten mooie stickers mee, een bromtol en een bal
    Voor het kindje, geboren in een stal, schamele stal
    Voor het kindje, geboren in een stal

    Willem Wilmink

    (Uit: C.J. Aarts en M.C. van Etten (red.) Komt allen tezamen. Oude en nieuwe kerstliedjes in hun oorspronkelijke versie. Amsterdam, 1999, p. 35)



    GOD HEEFT HET EERSTE WOORD

    God heeft het eerste woord.
    Hij heeft in den beginne
    het licht doen overwinnen,
    Hij spreekt nog altijd voort.

    God heeft het eerste woord.
    Voor wij ter wereld kwamen,
    riep Hij ons reeds bij name,
    zijn roep wordt nog gehoord.

    God heeft het laatste woord.
    Wat Hij van oudsher zeide,
    wordt aan het eind der tijden
    in heel zijn rijk gehoord.

    God staat aan het begin
    en Hij komt aan het einde.
    Zijn woord is van het zijnde
    oorsprong en doel en zin.

    (Jan Wit, gezang 1 van het Liedboek voor de Kerken)
    naar:  boven  of naar:   Home
     
      Van de Kerkenraad  
     

    Weer wat nieuws vanuit uw kerkenraad.

    Beleidsplan.
    We hebben nu een conceptplan klaar en we willen dit met u bespreken. Daarom beginnen we het nieuwe jaar goed, door na de vesper op 1 januari ('s middags om 5 uur) een gezellig samenzijn te houden met een hapje en een drankje en dan tevens het beleidsplan met jullie door te nemen.
    Van te voren kunt u dit concept beleidsplan meenemen naar huis om te lezen (ligt op de tafel in de hal).

    Financiën.
    Het jaar is bijna voorbij en de kerkenraad heeft de begroting voor 2012 weer gereed. In januari gaan we de cijfers van 2011 vaststellen en daarna zullen we u op de hoogte brengen van de huidige situatie. Dit doen we op zondag 12 feb. na de dienst.

    Regiodiensten.
    Per 2012 gaan we weer meedoen met de regiodiensten. Deze diensten worden gehouden als er een vijfde zondag is in de maand. Gewoonlijk 4x jaar, maar in 2012 5x.
    De Lutherse gemeenten Groningen, Pekela, Wildervank/Veendam en Winschoten doen mee, waarbij deze regiodiensten om de beurt in een gemeente worden gehouden. De eerste regiodienst is op 29 januari in Pekela om 10:00 uur. Wilt u mee? Neem contact op met uw kerkenraad.


    Synodeperikelen.
    Het rommelt in de Lutherse synode? Het onweert!!

    Even een overzicht:

    Ongeveer twee jaar geleden is de synode nieuwe stijl gekozen. Minder leden dan daarvoor maar met een duidelijker kleiner takenpakket: "het zorg dragen voor het bewaren en aan de hele kerk dienstbaar maken van de Lutherse traditie" en "het leiding geven aan het leven en werken van de Evangelisch-Lutherse gemeenten tezamen."

    Uit onze kerkklok van feb 2010:
    Enkele weken geleden kregen we een brief van de Lutherse synode met de mededeling dat de synodale commissie hun functies ter beschikking hadden gesteld en dat er een nieuwe synodale commissie was gekozen. Reden: "een voortdurende impasse zodat de taken niet naar behoren konden worden uitgeoefend". De president van de synode, ds. D.Bohlken is teruggetreden en is ook uit de synode gestapt. Mevr. Ds. S.Freytag is nu de nieuwe president.

    Het discussiepunt lijkt te zijn: waar staat de Lutherse synode voor en hoe past dit alles binnen de PKN.
    Het lijkt er nu op, dat het probleem van bijna 2 jaar geleden niet opgelost is, maar geleid heeft tot een explosie.
    In opdracht van het moderamen van de PKN zijn twee deskundigen 8 maanden bezig geweest om aan te geven hoe men de Lutherse synode in een werkbare situatie kan krijgen en hun (vertrouwelijk) rapport is aan de synode overhandigd.

    In dit rapport de volgende conclusies:
    "In Lutherse gemeenten bestaat nauwelijks een goed beeld van wat de synode en de synodale commissie doen en omgekeerd krijgt het onderwerp "toekomst Lutherse gemeenten" nauwelijks plek in deze vergaderingen".
    "Er is een gebrek aan bestuurskracht en bestuurlijk inzicht."
    "Er is grote onderlinge verdeeldheid in zowel synode als synodale commissie."

    De conclusies uit dit rapport zijn in handen gekomen van de redactie van de ELK en men heeft een artikel hierover geschreven in de nieuwste uitgave.
    Echter de synode heeft hier een stokje voor gestoken en de uitgave verhinderd.

    Gevolgen: De redactie van de ELK is collectief opgestapt.
    Daarnaast is de financiële commissie van de synode opgestapt en ook nog een aantal synodeleden.

    Het moderamen van de Generale synode heeft het generale college van visitatie verzocht de Evangelisch-Lutherse synode te visiteren. Dat is gebeurd.
    Er is nu een rapport verschenen en de synode is op "non-actief" gezet.

    Wordt vervolgt.....

    Onze kerkenraad betreurt de huidige situatie ten zeerste. Dit hebben de Lutheranen niet verdiend. Binnen de PKN zijn we al klein en nu worden we ook nog eens ongeloofwaardig.
    De verboden ELK is als bestand over de mail gestuurd en voor ieder die dit wil bij mij verkrijgbaar. Ed.
    Zie ook Lutheranen.

    Inmiddels is de officiele 2011 03 ELK uitgekomen; ook op deze site te downloaden.

    Misschien moeten de ex-synodeleden het stukje "bruggenbouwen" maar eens lezen...

    naar:  boven  of naar:   Home
     
      Catharina van Bora  
      .

    Catharina van Bora is de naam van de damesvereniging van onze gemeente.

    Programma vrouwenclub:

    Wij komen om de twee weken bij elkaar en maken er gezellige middagen van met spel, quiz, Groninger verhalen, films en om fijn bij te praten.

    Af en toe wordt er met elkaar gegeten.
    U bent van harte uitgenodigd om op deze donderdagmiddagen te komen.
    De komende middag is op 22 dec. om 14.00 uur in de huiskamer van Maarsheerd.

    Geertje Kamst, presidente



    naar:  boven  of naar:   Home
     
      Allerlei  
     

    Opbrengst extra collecten voor de alg. doeleinden was € 134,70.
    Giften:€ 50,00 en € 200,00

    Extra collecten voor de komende weken zijn voor de alg. doeleinden.

    Onze jarigen 70 jaar en ouder
    31 dec. 84 jaar mw. M. Roossien-Boer, Stadskanaal
    29 jan. 92 jaar mw. N. Piening-Brandsema, Musselkanaal
    01 febr. 76 jaar dhr. H. Knolhoff, Stadskanaal

    Wij feliciteren u van harte en wensen u Gods onmisbare zegen en een fijne dag met uw familie en vrienden toe.

    Bloemen zijn gegaan naar: mw. G. Hazewinkel, mw. G. Eleveld en ds. de Groot.

    Wij wensen alle zieken van harte beterschap, veel sterkte en Gods kracht en nabijheid toe


    G.K.

    .

    naar:  boven  of naar:   Home
     
      Bruggenbouwer.  
     

    Ie kennen dat wel op 't Hoogeland of 't Oldambt, woar de boerderijen een poar honderd meter oetnander ligt. Ol Jansemoa har der hard veur knooit, zodat veur hij het tiedelijke mit aaiwige verwisselde zien baide zeuns elk een boerderij had noaloaten mit meer dan honderd bunder land. De boerderijen laggen aannander mit een tussenruumte van een poar honderd meter. In het begun konden Derk en Mans goud mitnander over weg. Man noar een poar joar was doar verandern in kommen. Ze hadden roezie kregen over 'n klainighaid en ze keken mekoar nait meer aan, loat stoan dat ze nog een woord mit nander wisselden.

    Op een bepoalde dag har de jongste, Mans, de loane dai tussen heur land lag bewarkt mit een groafmechien. Hai har een braide sloot groaven. Zo konnen ze nait meer op nanders land kommen.

    Tied loater kwam der een timmerman mit zien geraidschapkiste om de nekke bie Derk en har vroagt of der nog wat reperoatiewaark was. Dat kwam goud oet, want Derk har zuk een beste vracht haardholt kocht en hai wol doar een schot van timmern zodat de boudel van Mans nait meer kon zain. Hai vruig timmerman of dai dat schot der hen zetten wol. Ze kwammen pries overain en timmerman kreeg kost tou.

    Derk mos een poar doage weg veur landbouworganisoatie. Timmerman gung aan 't waark. Hai muik gain schot moar bouwde een brugge over de braide sloot. Toun Derk trugge kwam was timmerman net kloar en dronk kovvie oet zien blauw kruukje. Derk keek zuk de ogen oet. Hai wol net begunnen oet te voeren tegen dai verrekte timmerman, dou hai van anderkaande zien jongste bruier over brugge zag kommen. Hai won zik aal meer op en luip ook de brugge op. Nou most der dan man van kommen dat ze mekoar grepen. Toun ze vlak bienander wadden sluig Mans zuk op knaien van lachen en zee: "Derk jong wat bist ook een kuurendriever. Moks mie een brugge over sloot.. Wat bin we ook onverloaten west. Kom lang mie de hand". 't Ies was op ainmoal broken en ze vuilen nander in de aarms. "Kom ", zee Derk, " loop mit en dan drinken we der aaine op".

    Timmerman har zien spul inpakt en sluig de kiste over scholler en wol der vandeur. Baide bruiers vruigen of hai nog een poar doage blieven wol, want ze hadden baide wol wat veur hom te doun. "Nee", zee timmerman, "ik mout wieder want ik mout nog veul meer bruggen bouwen".

    Aan 't begun van dit nije joar wens ik joe tou dat je in noavolgen van de groode Timmermanszeun Jezus, zeun van God, van 't joar hail wat bruggen waiten te bouwen en dat tot ere van de Voader en tot troost veur joe zulf.

    H.K.

    naar:  boven  of naar:   Home
     
      DOCTOR JOZEF.  
     


    Jarenlang hebben Frank Brouwer en Ivette Langeveld-Kamst in het kerstspel op het gemeentekerstfeest Jozef en Maria voor ons uitgebeeld. Dat deden ze ook nog toen ze allang volwassen waren en Frank afgestudeerd en wel als Assistent In Opleiding een promotieplaats op de Groninger universiteit had. Daar hadden zij veel plezier in, maar de gemeente natuurlijk evengoed. Frank heeft me wel eens verteld dat foto's van het kerstfeest, die op de website van de kerk stonden, rondgingen op het lab. Daar zat Frank niet mee, hij vond dat grappig.


    Nu is onze Jozef op 18 november 2011 gepromoveerd tot doctor in de wiskunde en natuurwetenschappen aan de Groninger universiteit. Frank is vanaf die middag een Weledelzeergeleerde Heer. Zijn proefschrift ziet er prachtig uit door een dromerige foto van flesjes met vloeistof, een afbeelding die hij zelf fotografeerde. De titel luidt: Developing suitable polymer semiconductors for application in BioFETs. Ik had eerlijk gezegd geen idee waarover dit ging, maar een familielid - zelf chemicus - vertelde me dat de chips die in allerhande apparaten worden gebruikt vanouds gebaseerd waren op silicium. Dit bevat erg veel elektronica op een klein oppervlak. Om dit nog verder te verbeteren en andere eigenschappen toe te voegen gaat men over op geleidende en halfgeleidende organische polymeren. Dat vereist veel organische syntheses en daarover gaat dit onderzoek (Dank je wel, Jan!) Franks stellingen en nawoord zijn voor gewone mensen weer te begrijpen en beslist geestig, maar ook heel lief als hij zijn ouders en zusje bedankt. Frank van harte gefeliciteerd, wij lutheranen zijn trots op onze dr. Jozef. Huub, Anneke, Liza en Michiel gelukgewenst met dit resultaat. Jullie kunnen fier op Frank zijn! (E.B.)
    naar:  boven  of naar:   Home
     
      3 OKTOBER 2011 IN UTRECHT: JAARVERGADERING VAN DE VERENIGING LUTHERS DIAKONESSENHUIS FONDS.  
     

    Elk jaar weet het bestuur een reden te verzinnen voor een taartje bij de koffie. Ook nu zat iedereen verwachtingsvol achter een tafel naar de voorzitter te kijken, voor zich een kop thee of koffie met een bordje heerlijk gebak. Ds. Boon uit Limburg (vroeger predikant te Pekela) las dan ook ter opening een gedeelte uit Matteüs 22, waar het gaat om een bruiloftsfeest waar de gasten verstek laten gaan, waarop de gastheer mensen van straat plukt. Hij sprak de wens uit dat wij met de juiste intenties naar de vergadering waren gekomen, zodat die, zoals meestal het geval is, een Luthers feestje kon worden. Iedereen die de ELK leest weet dat het nogal rommelt in de top van Luthers Nederland. Er is wrijving en de last van de PKN, die forse financiële offers en vergadertijd vraagt, weegt zwaar. Lutheranen hadden dus inderdaad wel behoefte aan een probleemloze avond in eigen kring. En daar zorgde het bestuur weer op grandioze wijze voor.

    Drie diaconessen zijn nog in ons midden. Van deze hoogbejaarde dames was zuster Truus Meulmeester nog van de partij. Maar de leeftijd gaat tellen en de jaarlijkse bijeenkomsten en uitstapjes waarvan ze vroeger genoten zijn nu te belastend. Gestreefd wordt eens per jaar in huiselijke kring een ontmoeting te organiseren zodat de zusters elkaar weer eens zien.

    De heer Th.L. van Zadel, erelid van het LDF, werd gefeliciteerd met zijn 90e verjaardag. Dhr. Bos memoreerde dat het aan dhr. van Zadel was te danken dat het kapitaal dat de verkoop van het Diakonessenhuis indertijd opbracht naar een apart Luthers fonds werd gesluisd en niet verdampte in een niet-specifiek Luthers ziekenhuis, waarin het Luthers Diakonessenhuis opging. Het speet hem dat in het nieuwe standaardwerk over de Lutherse geschiedenis niet enkele regels aan Van Zadels verdiensten zijn gewijd en daar had dhr. Bos gelijk in. Maar, dat is de andere kant, in zo'n standaardboek mist iedereen altijd wat. Dhr. Van Zadel leek het gelukkig geen probleem te vinden. Hij straalde zoals gewoonlijk een en al vriendelijkheid uit.

    Na de jaarstukken en verslagen - net als altijd op weergaloze wijze met grapjes en tussenopmerkingen gebracht - en de herverkiezing van dhr. Bos als bestuurslid (prof. Boendermaker, die naast mij zat, zei me dat een bestuur zonder Hans Bos geheel ondenkbaar was) bood ds. Fritz een exemplaar van een nieuwe liedbundel met werk van wijlen ds. Wonno Bleij aan het bestuur aan. Fijntjes merkte ze op dat het aardig was dat het LDF voor deze bundel nu eens niet had gesubsidieerd. Inderdaad: geheel Luthers Nederland kent de weg naar de subsidiepotten van het LDF, waaruit bij nood gul bijdragen ter beschikking komen.

    Vervolgens vertelde ds. Van Wijngaarden uit Rotterdam een en ander over de illustraties in het nieuwe Lutherse standaard geschiedeniswerk. Die vertellen een verhaal op zich. Er staat een foto in van ons doopvont dat ds. Kok maakte. De opname is van Geertje Kamst, maar dit terzijde.

    Na de pauze waar onder het genot van uitstekende hapjes en drankjes de Lutheranen zich ook laafden aan elkanders gezelschap kwam mevr. ds. Verhoeven uit Den Haag aan het woord. Zij vertelde over Godly play een nieuwe methode vanuit de Anglicaanse traditie om kinderen de religieuze taal te leren. In de trant van Maria Montessori betrekt men het kind in een kindvriendelijke, schone en rustige omgeving bij het verhaal, zodat het kind zich dat eigen maakt. Als voorbeeld vertelde iemand van de Haagse kinderkerk met behulp van beeldmateriaal het scheppingsverhaal. In de kinderkerk is altijd een kist aanwezig met spullen die het verhaal als het ware begeleiden: de verhaalkisten. Het woord had op zich al iets dat stimuleerde, vond ik. Een kist voor en met verhalen…dat klonk spannend genoeg.

    Tot slot kregen we te horen dat we een cadeau kregen. Nu krijg je dat na een vergadering van de Vereniging LDF altijd en we zijn niet zo blasé dat we dat normaal vinden, maar nu was de verrassing toch extra groot. Naast een tas met kaars en agenda kregen we het bijna 2 kilo zware boek Lutheranen in de Lage Landen als geschenk mee naar huis. Fantastisch! In het komende nummer van de Kerkklok hoop ik het te kunnen recenseren, ik heb alle 812 bladzijden nu nog niet gelezen.

    Verheugd, opgewekt en geheel ontspannen namen we afscheid van het bestuur, de zuster en andere Lutheranen en beladen met de geschenken gingen we huiswaarts. We kunnen weer terugkijken op een Luthers feestje!

    E.B.

    naar:  boven  of naar:   Home
     
      Lutheranen in de Lage Landen.  
     

    Lutheranen in de Lage Landen (ca. 1520-2004)
    Geschiedenis van een godsdienstige minderheid

    Op 1 oktober 2011 is het prachtige, geïllustreerde boek "Lutheranen in de Lage Landen" verschenen. Het boek geeft een overzicht van ruim vier eeuwen lutheranen en lutheranisme in de Nederlanden, vanuit de steeds veranderende politieke en maatschappelijke context. Dit boek is toegankelijk voor een ruim publiek en biedt tegelijk handvaten voor nader en meer gedetailleerd onderzoek. Het samenstellen van dit werk is tevens een uitvloeisel van het inzicht en besef dat de lutherse synode volgens de kerkorde van de PKN tot taak heeft 'leiding te geven aan het leven en werken van de evangelisch-lutherse gemeenten tezamen en zorg te dragen voor het bewaren en aan de hele kerk dienstbaar maken van de lutherse traditie'(art. VI, 4 kerkorde PKN).

    omslag boek

    Over het boek
    Na een kort hoofdstuk waarin aandacht wordt geschonken aan de manier waarop in de loop van de tijd over lutheranen in Nederland werd geschreven, behandelen de hoofdstukken 2 t/m 5 de ontwikkelingen van de lutherse gemeenten in de periode tot ±1800. In deze periode, waarin lutherse gemeenten formeel gedoogd werden, groeiden de lutherse gemeenten zowel in aantal als omvang. Deze groei werd veroorzaakt door immigratie vanuit Duitsland en in mindere mate uit Scandinavië.

    In de negentiende eeuw emancipeerden lutheranen. Zowel de evangelisch-lutherse gemeenten als de in 1791 ontstane hersteld-lutherse gemeenten werden door de overheid als kerkgenootschap erkend. Lutheranen gingen een prominente rol spelen in de maatschappij. Zo stond de lutheraan Johan Rudolf Thorbecke aan de wieg van de grondwetwijziging van 1848.

    In de twintigste eeuw en met name na de Tweede Wereldoorlog integreerden lutheranen volledig in de Nederlandse samenleving. In 1952 kwam het tot een hereniging van evangelisch-luthersen en 'herstelden' en in de jaren tachtig werd aansluiting gezocht bij het SoW-proces waaruit in 2004 de PKN ontstond.


    Terugkerende thema's in het boek zijn diaconale zorg en predikanten & voorgangers: hun herkomst, opleiding, theologische opvattingen en hun plaats in de samenleving. Opmerkelijke en bijzondere gebeurtenissen in de afzonderlijke gemeenten komen aan de orde en ook worden veranderingen en verschillen in opvattingen over Doop en Avondmaal en de gang van zaken in erediensten en gemeentezang beschreven.

    Medewerkers
    De werkgroep 'Lutheranen in de Lage Landen' staat onder leiding van de historicus dr. K.G. van Manen, die als auteur de hoofdstukken 1 t/m 5 voor zijn rekening nam en de redactie voerde.

    De hoofdstukken over de negentiende eeuw zijn geschreven door J.C. Riemens, voormalig archivaris van het stadsarchief Zutphen, en kerkhistoricus drs. Th.A. Fafié.

    De twee hoofdstukken over de twintigste eeuw zijn van de hand van respectievelijk C.J. de Kruijter, oud-archivaris van de Gereformeerde Kerken in Nederland, en van drs. K. van der Horst, voormalig president van de lutherse synode.

    Als theologisch adviseur en permanente bron van inspiratie - vooral betreffende de lutherse kerken in de twintigste eeuw - fungeerde prof. dr. J.P. Boendermaker.
    Drs. M.L. van Wijngaarden, predikant en kerkhistoricus, en G.R. Procee, bekend met inrichting van (lutherse) kerkgebouwen en hun orgels, verzamelden talrijke, vaak originele illustraties.

    K.G. van Manen

    naar:  boven  of naar:   Home
     
      Gelezen: Lutheranen in de Lage Landen.  
     

    K.G. van Manen (red.) Lutheranen in de Lage Landen. Geschiedenis van een minderheid (ca.1520-2004). Zoetermeer, 2011

    Voor me ligt een pil van 812 bladzijden. Eerst blader je zo'n boek door en bekijk je de plaatjes, verzorgd door M.L. van Wijngaarden en G.R. Procee. Ze zijn heel afwisselend, staan precies daar waar de tekst bij de afbeelding past en achterin is heel handig na te gaan waar de illustratie vandaan komt. Klasse! Voor mij is de topfoto die van p. 569 waarop legerpredikant L. Schutte te paard staat. Later werd hij synodepresident. Ik ben omringd door paardengekken en misschien is dat de reden waarom een predikant en synodepresident die paard rijdt bij mij een streepje voor heeft. Een officier die te paard zijn troepen leidt, St. Joris, St. Martinus…het zijn geen kwade associaties voor iemand in die functies.

    Dan bekijk je de schrijvers: K.G. van Manen, die met 410 bladzijden de helft van het boek schreef (uitstekend!), J.C. Riemens, Th.A. Fafié, C.J. de Kruijter en K. van der Horst. En vervolgens begin je met het eerste hoofdstuk.

    Dat is een interessant historiografisch overzicht van de lutherse geschiedschrijving. In hoofdstuk 2 begint de eigenlijke geschiedenis - eerst in Antwerpen. Het waren jaren waarin de opstand tegen het gezag giste. Na de val van Antwerpen in 1585 - de stad kwam weer in Spaanse handen - vluchtten veel lutheranen naar het noorden. Verder waren er plaatsen met Duits-lutherse heren zoals Culemborg en Woerden. Hieruit ontwikkelde zich een luthers kerkgenootschap dat typisch Nederlands was en de rooms-katholieke hiërarchie niet behield, zoals elders bij lutherse kerken wel het geval was. Hier hadden lutheranen gekozen besturen. In de 17e eeuw al waren de lutherse predikanten, in tegenstelling tot veel calvinistische voorgangers, grotendeels academisch geschoold. Buitenstaanders vielen echter andere dingen op. Reeds in die 17e eeuw heette het dat lutheranen Bourgondisch leefden (p. 196):
    Puy-voorens [moddervoorns] zijn de Luttrianen
    Die zich nooit van het zuippen spaanen [onthouden]
    En wondergraag zyn aan de dis.


    Amsterdam was de rijkste kerk, gaf veel aan andere gemeenten maar kreeg daardoor ook tamelijk grote macht. Dat leidde meermalen tot conflicten. In 1696 was er sprake van een handgemeen tussen Amsterdammers en een groep Rotterdammers waarbij de hoeden afvielen en een dominee bezweek aan een borststoot (p. 210-211)

    In tegenstelling tot tegenwoordig waren de diensten vroeger niet erg liturgisch van aard. Het ging om de preek, maar lutheranen stonden wel bekend om hun fraaie kerkgezang. In de 18e eeuw betaalde de voorganger een boete als hij langer dan een uur preekte. Naast de tegenstelling tussen Amsterdam en de anderen ontwikkelde zich in de loop der jaren een verschil tussen confessionelen en vrijzinnigen. Het leidde in 1791 tot een kerkafscheiding. Het Hersteld Evangelisch-Lutherse Kerkgenootschap ontstond en bleef tot de hereniging in 1952 bestaan. Maar de Evangelisch-Lutherse Kerk kende ook na de scheuring nog verschillen tussen "zwaren en lichten". Allengs waren in de 19e eeuw steeds meer predikanten vrijzinnig. Stadskanaal hoorde tot de confessionele gemeenten. Armenzorg vormde ook een terugkerend probleem, evenals de verhouding met immigranten die Duitstalige diensten wilden, terwijl de meeste kerkleden een Nederlandse kerk wilden met diensten in de landstaal.

    Het boek is extra boeiend door de vele bijzondere verhalen. Zo weigerden in 1667 Zwolse vrouwen naar het Avondmaal te gaan als de predikant dit leidde die jarenlang met zijn huishoudster een relatie had gehad, haar trouwbeloftes deed, maar huwde met een geesteszieke die bij hem was komen wonen. De dames namen zulk gedrag niet van een geestelijke. (p. 275) In Beverwijk huurden enkele gemeenteleden wat potige types in om de dominee met wie ze in onmin leefden in een steegje bij de pastorie in elkaar te slaan. (p. 331) In Amersfoort ging de predikant er met het loterijgeld vandoor dat bestemd was voor renovatie van het kerkgebouw. (p. 344-345) Kijk, in zulke gevallen gebeurde er wat en valt er iets te vertellen.

    Bekende lutheranen komen ter sprake: onder meer Thorbecke, die de democratie in de grondwet vastlegde ten koste van de koningsmacht, Domela Nieuwenhuis, die zijn predikantschap verruilde voor een grotere rol in de arbeidersstrijd om sociale rechten (mooi beschreven door Fafié), Ruppert, die het tot vice-president van de Raad van State bracht en dus onderkoning van Nederland was.


    Maatschappelijke ontwikkelingen gingen niet aan de kerk voorbij: de positie van de vrouw veranderde. De meeste lutheranen vonden dat in Christus geen man of vrouw was. Geen bezwaar dus tegen vrouwen in het ambt of op de kansel. Prof. dr. Völter had er echter wel moeite mee. Hij dacht toch heus dat de mannelijke belangstelling voor de godsdienst dieper ging dan bij vrouwen het geval was. (p. 501, auteur Fafié uit zijn ongenoegen in een 'sic!') In 1929 kwam de eerste vrouwelijke lutherse predikante ds. J.A. Haumersen. Ze stond in de gemeente Bodegraven/Woerden. Vrouwen waren toen al ouderling en diaken.

    Boeiend vind ik het verhaal over de opkomst van het nationaal-socialisme in Duitsland, de effecten in de Nederlandse lutherse kerk en de oorlog (p. 574-585). Het is eerlijk en evenwichtig door De Kruijter verteld. Foute elementen worden genoemd, zoals het rare en laffe besluit van de synode om in eerste instantie niet net als andere kerken te protesteren tegen het ontslag van joodse ambtenaren (dat was een overheidszaak zei men). Maar ook de predikanten die actief waren in het verzet worden genoemd. Wat mist is het verhaal dat sommige gemeenten weigerden (zoals Pekela) om bordjes 'Voor Joden verboden' op te hangen omdat Jezus ook een jood was geweest.

    Wat ik ook miste was het oorlogsverleden van ds. D. Pobuda. Hij vocht als jongeman bij de Slowaakse partizanen tegen de nazi's, kwam in een concentratiekamp terecht en ontkwam ternauwernood aan de dood in een vernietigingskamp. Ook in het In Memoriam in de ELK ontbrak dit verhaal indertijd en dat was pijnlijk. Dat in dit standaardwerk ds. Pobuda nu weer niet - noch in het oorlogsverhaal, noch in het hoofdstuk waarin zijn komst naar Nederland wordt vermeld - de eer krijgt die hem toekomt vind ik erg.

    Na de oorlog groeiden de beide lutherse kerken naar elkaar toe. In 1952 was de hereniging een feit. Dat ging niet zonder slag of stoot. Ds. Bik van de Herstelden verzette zich met hand en tand tegen deze fusie. Hij bezette o.a. een kerk door een deurpaneel eruit te zagen, naar voorbeeld van Abraham Kuyper. Hij werd een tijdje in een psychiatrische inrichting verpleegd en later richtte hij een eigen kerkje op dat op den duur verdween. (p. 633, 640-646)

    Ds. van der Horst schreef het laatste deel en hem voor die laatste jaren te laten tekenen is m.i. een verkeerde keuze geweest. Hij was de synodepresident die alles op alles zette om de ELK op te laten gaan in de PKN. Het is voor zo iemand ondoenlijk om na betrekkelijk korte tijd tot een afgewogen verhaal te komen over een proces waaraan hij zelf gedreven leiding gaf. Hij beseft dat ook wel en probeert het gevaar van partijdigheid te omzeilen door zeer feitelijk te werk te gaan. Maar ook in het weergeven van feiten kun je keuzes maken. Zeker, hij meldt de protesten, maar de inhoudelijke discussie over al dan niet fuseren (de federatie achtte de synode al snel een gepasseerd station, terwijl gemeenten nog van die optie uitgingen) laat hij grotendeels voor wat die was. Gezien zijn eigen rol in het geheel is dat begrijpelijk. Een buitenstaander had dit hoofdstuk beter geschreven.

    Dat Van der Horst wel snapt dat hij zich op glad ijs begeeft blijkt uit het grapje dat hij zich op p. 698 permitteert: 'Het was een zware opgave voor de Synodale Commissie onder leiding van synodepresident ds. K. van der Horst om in dit proces tussen de klippen door te laveren en ernstige scheuring in de lutherse gelederen te voorkomen.' Zulke ironie past echter niet in een historisch standaardwerk, dat is voor de wandelgangen. Zo zwart op wit wordt het al gauw een vaststaande waarheid en ds. Van der Horst zal de eerste zijn die toegeeft dat de protesterende leden en gemeenten niet in de kerk bleven vanwege zijn pastoraal en wijs beleid. Maar schrijven kan hij. Zijn inleidende verhaal over de jaren 1960-1980 is prima. Het boek eindigt met de fusie en Van der Horst merkt op dat het nu kerkordelijk de taak is van de grote kerk om het lutherse uit te dragen. Het was aardig geweest als hij daarbij melding had gemaakt van verschillende lutherse organisaties die daar nog altijd een flinke steen aan bijdragen door o.m. bijeenkomsten te organiseren die door lutheranen als een warm bad worden ervaren.

    Maar genoeg gemopperd: het boek is een prachtig monument voor de lutherse kerk en verdient alle lof.
    Els Boon

    naar:  boven  of naar:   Home
     
      WEERZIEN IN HET GARUDAHOUSE.  
     

    Op 16 en 17 september 2011 mochten we voor de derde keer het Garuda House bezoeken. Daar zaten we in de taxi door de wijk net buiten de hoofdstad Denpassar. Waar de taxichauffeur moest zoeken, hadden wij al weer veel herkenningspunten en konden we onze taxichauffeur zo naar het huis loodsen. En daar stonden we weer voor het hek. Even roepen en daar kwamen de eerste meisjes al aangerend. Met een grote glimlach werd het hek open gedaan, we werden herkend. En wat waren deze meisjes gegroeid sinds ons bezoek in 2009. Eenmaal in het huis voelde het als thuiskomen. Een warm welkom. Deze middag hebben we gepraat en hebben we vooral stil gestaan bij het overlijden van Gerard Mann. Voor Leo en Icha was dit een erg emotioneel moment, ze waren erg gehecht aan hem.



    Even hierna werden er 9 nieuwe meisjes aan ons voorgesteld. In 2 jaar tijd is er al zoveel verloop geweest. De oudste meisjes zijn allemaal met erg hoge cijfers geslaagd op de senior high school en hebben allemaal een goede baan. Over het algemeen werken ze bij een administratiekantoor of een accountant. Sommige meisjes leren in deeltijd door aan de universiteit en andere meisjes sparen hiervoor. Deze middag was zo voorbij en we hadden afgesproken dat we zondags weer zouden komen, want er moesten nog heel wat foto's en video's gemaakt worden.

    Op zondag werden we om 8 uur door Leo en Icha opgehaald om met hen mee te gaan naar de kerk. Na de kerkdienst gingen we met hen mee naar huis en stond de lunch al klaar. Het is mooi om te zien dat alle meisjes hun eigen taken hebben en deze goed uitvoeren. Natuurlijk, vertelde Leo, is er elke dag wel wat. Je leeft met 20 meisjes, allemaal in de leeftijd van 9 tot 17 jaar. Er wordt gepuberd, en dat merken ze. Ook nu was er even een verdrietig moment bij één van de meisjes, ze had het gevoel dat ze alles alleen moest doen en niet goed werd geholpen. Maar Leo en Icha gaan hier zo goed mee om. Met een lach worden het probleem opgelost en gaan ze verder met de alledaagse dingen.

    De lunch was heerlijk en tijdens de lunch kwamen we er achter waarom deze meisjes zo goed gegroeid zijn, ze eten goed. Er staat van alles op tafel; rijst, soep, vlees en eieren. Na de lunch was het de planning dat we buiten foto's zouden maken. Maar Leo en Kevin belandden achter de piano en wat volgde was een twee uur durende sessie met zingen en lol maken. De meisjes zongen voor ons hun geleerde zondagsschoolliedjes..

    ..nn daarna nodigde zij ons uit om een Nederlands liedje te zingen. Uiteraard gebeurde dit en werd het liedje ook aan de meisjes geleerd.
    Na dit moment volgde toch echt de fotoshoot. Zo kwam het in elk geval wel over bij de meisjes, ze hadden hun mooiste kleren aan en je zag ze af en toe nog even snel tutten voor de spiegel.
    De fotoshoot was erg geslaagd. Het was lachen, gek doen en de gekste poses aannemen.




    Na een geslaagde dag was het weer tijd om richting hotel te gaan. Het afscheid was moeilijk, voor ons en de meisjes. Vele knuffels volgden en iedereen drong voor, veel te bang dat hun kans voorbij zou gaan.

    Het was een geweldige dag, maar ook erg emotioneel. We zijn erg dankbaar dat we zo betrokken mogen zijn bij het Garuda Huis en dat we hen mogen en kunnen bezoeken. De meisjes hebben het goed en doen het ook erg goed. Ook voor Leo en Icha hebben we heel veel respect. Ze hebben de touwtjes goed in handen en voeden de meisjes erg goed op. Het is een zware taak voor hen, maar dat zullen ze nooit toegeven. We hebben verhalen gehoord uit wat voor omstandigheden de meisjes soms komen en dat er soms een 'verkeerd' of 'kwaad' karakter aanwezig is. Maar door respectvol en liefdevol met elkaar om te gaan, gaat het langzaam goed met de meisjes en hebben ze een goed leven. Ze krijgen hoop! En wij mogen alleen maar hopen dat dit project nog lang mag bestaan. Want er staan nog genoeg meisjes in de rij die een nieuwe kans verdienen.

    Ivette
    naar:  boven  of naar:   Home
     
      Bezoek aan Garuda.  
     
    Bali 2010

    9 maanden na onze reis vorig jaar naar Bali was het in juni weer zover. Deze keer gingen Jeroen en ik met z'n tweetjes naar Bali. In eerste plaats om lekker uit te rusten, maar de voornaamste reden om het Garuda Huis opnieuw te bezoeken. Van te voren hadden we toch even weer kriebels, hoe zou iedereen reageren?
    Zondag 13 juni belden we Leo (vader van het huis) op met de vraag of we 's middags welkom waren. Een complete verrassing, maar welkom waren we zeker. Met de taxi gingen we die kant op en hoewel het een wijk is met heel wat kronkelweggetjes, wisten we het nog goed. We konden de taxichauffeur goed de weg wijzen.

    In het huis hoorden we dat de vrijdag er voor de grote vakantie is begonnen. Alle meisjes hebben een maand vakantie en in deze maand gaan ze zoveel mogelijk terug naar hun ouders, of als dit niet mogelijk is, naar familie. Op dit moment was de helft van de meisjes al naar huis toe. Even een kleine domper, hadden we dit maar geweten. Maar de meisjes die nog in het huis aanwezig waren, waren blij ons weer te zien. En wat waren de jongste meisjes gegroeid. Vol trots vertelden Leo en Icha dat de meisjes het erg goed doen op school. Vier meisjes zijn nu klaar met school, met erg goede resultaten en hadden ook al een baan. Drie meisjes hadden een baan dichtbij het huis en mochten hierdoor nog even blijven wonen, om te sparen. Het vierde meisje had een baan verder weg en woont nu weer tijdelijk bij haar ouders. Leo en Icha vertelden ons veel. Te veel om nu op te schrijven.

    In de week daarna hebben we een aantal keren nog afgesproken met Leo en Icha. Ze brachten ons naar mooie 'must see' plekken op Bali en ze lieten ons de scholen zien waar de meisjes heen gaan. In de volgende Kerkklok zal ik een uitgebreider verslag schrijven van wat we allemaal gezien, gehoord en beleefd hebben en verder uitleggen hoe het school-systeem op Bali werkt.

    Ivette


    Bali 2009, het Garudahuis

    Op zaterdag 29 augustus was het dan eindelijk zover. Na maanden voorbereiding stapten Geertje en aanhang in het vliegtuig richting Bali, met als hoofddoel het bezoeken van het Garuda Huis. De koffers waren vol met spullen die we voor de meisjes in het Garuda Huis mee namen, we zaten dan ook precies op het toegestane gewicht van 20 kilo per persoon. Gelukkig waren we met 5 personen, hierdoor konden we veel verdelen. Na een vlucht van ruim 10 uur kwamen we aan in Hong Kong, hier hadden we een stop-over van 3 nachten. Na een goed ontbijt en een beetje bijkomen van de jetlag, was het tijd om deze wereldstad te ontdekken.
    Hong Kong is een stad van de vele contrasten. Een eiland met daarop het financiële gedeelte en vele hoge wolkenkrabbers en aan de andere kant van het water wijken die precies lijken op de bekende Chinta-towns. Veel kraampjes, veel kleine winkeltjes en veel mensen en alles heel dicht op elkaar. In 3 dagen hebben we veel gezien van deze mooie stad, maar het was ook voldoende. Na 3 dagen hadden we allemaal het gevoel dat we de mooiste high-lights hadden gezien en waren we blij dat we deze hectiek mochten verlaten.

    Op woensdag 2 september vlogen we vanaf Hong Kong naar Bali. Deze vlucht duurde ongeveer 5 uur en eenmaal op het vliegveld duurde het nog 3 uur voordat we de douane van Bali door waren. Het eerste dorp waar we heen gingen was Seminyak en deze ligt ongeveer 30 minuten rijden van het Garuda Huis. De eerste dagen was het eerst acclimatiseren op dit eiland. We zagen veel contrasten tussen rijk en arm en heel andere leefomstandigheden dan wij gewend zijn. In de grote steden is het heel druk door alle brommers die er rijden, uit alle hoeken komen ze en ook alles wordt er op vervoerd.


    Vrijdag was het eindelijk zover en werden we door Leo en Icha, de vader en moeder van het Garuda Huis opgehaald. Lang hebben we naar deze dag uitgekeken en van te voren hadden we geen idee wat ons te wachten stond. We hadden in Nederland al zoveel gehoord van dit huis, de familie Mann verteld altijd vol enthousiasme. En al zoveel jaren steunen we het huis, het bezoeken van het Garuda Huis was een wens die eindelijk in vervulling ging. En we werden met een warm welkom onthaald. Heerlijk. Jeroen ging daar direct aan het werk en ging van alle meisjes de ogen meten. Met pasglaasjes en veel handgebaren, waren er uiteindelijk 3 meisjes die een bril nodig hadden. Ondertussen waren de andere meisjes druk aan het knutselen met de spullen die vanuit Nederland waren meegenomen. En ja, wij moesten natuurlijk allemaal meehelpen. De dag ging snel voorbij en we hadden nu al het gevoel dat er een band was opgebouwd.



    Op zondag gingen we weer naar het huis en gingen we met de ouders en de drie meisjes naar de opticien. Aldaar zou Jeroen nogmaals de ogen meten. Na heel wat discussie en onderhandeling met de opticien was alles geregeld en werden de juiste glazen in de monturen gezet. De meisjes waren erg blij met onze hulp.
    Op zondagavond waren wij allen uitgenodigd om bij hun aanwezig te zijn. We mochten mee eten en de meisjes hadden allerlei stukjes ingestudeerd. Het was een avond om nooit weer te vergeten. Er werden vele liedjes voor ons gezongen en vele dansjes gedaan. De meisjes hadden de grootste lol en zongen spontaan nog meer liedjes. Nadat Ivette had verteld dat zij jarenlang zondagsschool heeft gegeven, werd er gevraagd om de meisjes een zondags- schoolliedje te leren. Er werd gekozen voor het liedje: Lees je bijbel, bid elke dag. Maar dit liedje wordt al in vele talen gezongen en was hier dus bekend. Wat volgde was een half uur gezang en het leren van dit liedje aan de meisjes in het Nederlands en aan ons in het Indonesisch. Na een lange en gezellige avond was het weer tijd om op te stappen.


    De volgende dag gingen we weer terug naar het huis en gingen we met Leo en Icha en nog een paar meisjes inkopen doen. Het was een dag vol met winkelen in grote winkelcentra. Van allerlei dingen werden er gekocht, een printer en een muis voor de computer, nieuwe schoenen, jassen en tassen, maar bovenal veel speelgoed en knuffels. De meisjes vonden het geweldig. We leerden de meisjes steeds beter kennen en er werden over en weer veel vragen aan elkaar gesteld. Toch wisten we dat er einde aan zou komen en dat we afscheid moesten nemen. Dat voelden wij, maar de meisjes ook. Vrijdag 11 september was het dan ook zover en was dit de laatste keer dat we het huis bezochten. Het afscheid was emotioneel, de meisjes stonden tegenover ons en vertelden dat wij altijd in hun hart bleven. Ze vroegen ons of wij hun nooit zouden vergeten en of wij hun nog wel een keer wilden bezoeken. Deze meisjes zouden wij nooit kunnen vergeten, de warmte die wij van hen hebben ontvangen zal ons altijd bij blijven. Na veel geknuffel was het echt tijd om weg te gaan.

    Inmiddels waren er van onze vakantie al twee weken om en hadden wij nog één week te gaan op Bali. De laatste week zaten wij het noorden, in Lovina. Deze week kwam er niet veel meer uit ons. Het bezoeken van het Garuda Huis heeft een bijzondere indruk op ons achtergelaten. We waren ontzettend blij dat we dit hebben mogen meemaken. En voelen ons erg dankbaar dat we het Garuda Huis mochten bezoeken en deel uit mochten maken van hun leven. We hebben met eigen ogen gezien dat deze meisjes goed terecht zijn gekomen, dat ze een grote familie om zich heen hebben en heel veel liefde ontvangen. Ja, wij hebben gezien dat deze 22 meisjes een gelukkig leven hebben, maar we hebben ook gezien dat er nog veel meer nodig is. Inmiddels zijn we al weer 2 weken thuis en zijn nog steeds vol van indrukken die wij hebben opgedaan. Dit is een reis die we nooit zullen vergeten. Natuurlijk kunnen we er nog veel meer over vertellen, maar dat komt allemaal nog wel.

    Indien u nieuwsgierig bent wat wij allemaal nog meer hebben meegemaakt, kunt u alles rustig nalezen op ons reisdagboek op internet: http://jeroenenivette.waarbenjij.nu

    naar:  boven  of naar:   Home
     
      KINDERTEHUIS GARUDA  
     
    Nieuwsbrief Garuda House mei 2009.

    Ook in Indonesië zit het schooljaar er op. Enkele meisjes nemen afscheid wegens het afstuderen aan de middelbare school en om hun plaatsen te geven aan nieuwe meisjes die in Garuda House een opleiding, kost en inwoning kunnen krijgen. Dit jaar zijn er 3 meisjes vertrokken en 3 nieuwe meisjes voor in de plaats gekomen (op een totaal van 20 meisjes). De schoolresultaten waren gemiddeld goed tot zeer goed.
    Voor wat betreft de gezondheid en het wel en wee van de meisjes kunnen we u melden dat het goed gaat. Aan het begin van het schooljaar willen wij graag alle meisjes een medische check-up geven. In september van dit jaar zal een donateur uit Nederland die in het dagelijks leven opticiën is, een bezoek brengen aan het Garuda House. Tijdens zijn vakantie op Balie zal hij de ogen van de meisjes testen. Wij houden er rekening mee dat we dan mogelijk een uitgave voor brillen moeten doen. Er zal onderhoud aan het gebouw gepleegd worden.
    Errder dit jaar is door een andere donateur, een gepensioneerde brandweerman die regelmatig naar Bali op vakantie gaat en dan het Garuda House bezoekt, onder meer de brandveiligheid gecontroleerd. Ook heeft hij met zijn vrouw een bijzondere donatie gegeven, namelijk: de introductie van de sjoelbak op Bali! U begrijpt dat dit een bijzonder ervaring was, en nog is.
    Onderstaand een foto.


    EXTRA NIEUWSBRIEF BATU FOUNDATION
    In september berichtten de heer en mevrouw Mann uit Bussum dat ze wegens gezondheidsredenen en een gevorderde leeftijd stoppen met de administratie van de stichting die het kindertehuis Garuda op Bali onder-steunt en beheert.
    Maar het werk gaat door en het correspondentieadres wordt nu:
    Batu Foundation p/a de heer A. E. Smeele, voorzitter
    Admiraal de Ruyterstraat 9
    2931 AA Krimpen a/d Lek
    tel 0180-511725
    Het gironr. blijft 9551962, maar is nu op het adres van dhr. Smeele gesteld.

    De heer en mevrouw Mann hebben zich jarenlang met hart en ziel voor het kindertehuis ingezet en door hun werk vele meisjes gered van de straat. Hun zegenrijke werk wordt gelukkig voortgezet en ook vanuit Stadskanaal zal het blijvend worden gesteund.

    Nieuwsbrief Mei 2008


    In mei arriveerde weer een nieuwsbrief van de Batu Foundation die het kindertehuis Garuda op Bali beheert. Was het bestuur vorig jaar nog somber over de financiën, dankzij een notariële schenking in december 2007 is er wat meer armslag. Maar dat wil niet zeggen dat alle problemen uit de wereld zijn. Indonesië kent namelijk een enorme inflatie. De benzineprijs steeg met 30% en dat wordt in de prijzen van alle producten doorberekend. Etenswaren, met name het basisvoedsel rijst, zijn erg duur geworden. Giften zijn daardoor nog alleszins nodig.
    Drie meisjes voltooiden hun opleiding en verlaten het huis. Drie nieuwe meisjes worden geselecteerd. Het echtpaar Paliama staat nog altijd tot grote tevredenheid aan het hoofd van het huis. De moeder van een van hen, die als een oma voor alle bewoonsters was en die elke dag kookte, is echter plotseling overleden.
    Het bestuur van de Batu Foundation is uitgebreid met de heer Reitze van der Veen, die veel ervaring heeft bij verschillende charitatieve instellingen.
    U kunt bijdragen aan de opvoeding van de 20 Balinese meisjes in Garuda, die anders zonder kansen op straat zouden belanden, door geld over te maken naar postrekening 9551962 t.n.v. Batu Foundation, Wielewaallaan 3, Bussum. Donaties voor het kindertehuis gelden als aftrekposten bij de aangifte voor de inkomstenbelasting, want de Batu Foundation is officieel erkend als "goed doel". U kunt ook geld geven via de collectes die onze kerk regelmatig voor dit kindertehuis organiseert.


    Nieuwsbrief Juni 2007



    Wat is dit nu, zult U zich afvragen. Is er geen trap meer in het huis ? Jazeker, maar dit is een foto van een brand oefening. Op het balkon ligt een touw met knopen en dit kan gebruikt worden om in geval van brand naar beneden te komen. Dus: oefenen, ook al is het nog niet nodig ! Instructie krijgen de kinderen van een oud-brandweerman uit Nederland, de heer Bakker, die verschillende malen per jaar naar Bali gaat en dan altijd ons huis bezoekt en er o.a. oefeningen houdt. Liever had de heer Bakker een brandtrap gehad, maar dit vond men te inbraakgevoelig. Gelukkig gaat alles goed en is er geen brand geweest.

    Deze maand hebben twee meisjes eindexamen op de senior high school gedaan en zullen ze ons huis verlaten om een baan te zoeken. Wij zullen ze daarbij nog enige maanden steunen. Eén meisje heeft ons afgelopen halfjaar voortijdig verlaten. Haar oom, toeziend voogd, ging werken in Nieuw-Guinea en wilde dat zij meeging. Twee nieuwe meisjes worden geselecteerd, zodat er weer 20 meisjes in het huis zijn.

    De watervoorziening is verbeterd door het plaatsen van een waterpomp, die automatisch in bedrijf komt als het water in de watertank een minimum stand heeft bereikt.

    Ons bestuurslid Tony Liwang bezocht Bali in mei en sprak met Icha en Leo Paliama, de ouders van het huis. Ook een aantal van U hebben ons huis bezocht en iedereen was zeer positief: schoon, goede sfeer, enz. We vinden het natuurlijk altijd fijn om dit te horen.

    Een belangrijke sponsor, een stichting, heeft gedurende enige jaren alle schoolkosten voor haar rekening genomen. Deze stichting heeft echter haar prioriteiten verlegd, waardoor wij niet meer in aanmerking komen voor deze bijdrage. De schoolkosten zijn juist de laatste twee jaar hoger geworden, omdat de meeste meisjes nu een middelbare school bezoeken, die duurder is dan een lagere school. In totaal gaat het hier om circa € 5000,- per jaar, die we nu helaas gaan missen en waarvoor we thans vervangende sponsors zoeken. We zijn dankbaar, dat ons kinderhuis door zo velen wordt gesteund. Alle bedragen zijn welkom, zowel kleine als grote bijdragen. U weet dat de giften voor 100% besteed worden aan de kinderen.

    We wensen U een heel goede zomer toe en eindigen met de hartelijke groeten, ook van de bewoners van het Garuda huis en ons bestuur,

    Lies en Gerard Mann

    Alle nieuwsbrieven kunt u hier lezen.
    naar:  begin van dit artikel   of naar:   boven  of naar:   Home
     
    Webmaster Ed Donga